In de Russische regio Irkoetsk is grote onrust ontstaan na het overlijden van een jonge medewerkster van een instituut dat gespecialiseerd is in de bestrijding van de pest. Meerdere ziekenhuizen zijn in quarantaine gegaan en bij een grote aluminiumfabriek is een mondkapjesplicht ingevoerd.
Lokale berichten spreken over een mogelijke besmetting met de pest. De Russische gezondheidsdienst Rospotrebnadzor bevestigt dat echter nadrukkelijk niet en spreekt vooralsnog over een longontsteking met onbekende oorzaak.
Juist het verschil tussen de officiële verklaring en de ingrijpende maatregelen zorgt voor veel vragen.
Jonge medewerkster plotseling overleden
Centraal in de onrust staat een 28-jarige vrouw die werkzaam was bij het anti-pestinstituut in Irkoetsk.
Volgens berichtgeving werd ze op 29 september opgenomen in het ziekenhuis. Twee dagen later overleed ze.
Russische autoriteiten hebben haar precieze doodsoorzaak niet bekendgemaakt. Rospotrebnadzor verklaarde dat sprake was van een ‘longontsteking met onbekende etiologie’ en zegt dat bij onderzoek geen micro-organismen zijn aangetroffen die verband houden met haar professionele werkzaamheden.
Toch circuleert er een heel andere lezing.
Geruchten over de pest
Lokale media melden dat artsen achter de schermen over de pest zouden spreken. Volgens Deutsche Welle schreef ook het hoofd van het nabijgelegen Boerjatië eerder dat de vrouw aan de pest zou zijn overleden. Officieel is die diagnose echter niet bevestigd.
Er circuleren bovendien verschillende verhalen over hoe de vrouw eventueel besmet zou kunnen zijn geraakt.
Een theorie is dat ze tijdens een reis met de bacterie in aanraking kwam. Een andere versie suggereert een mogelijk incident in een laboratorium.
Ook dat laatste wordt door de Russische gezondheidsdienst tegengesproken. Rospotrebnadzor stelt dat er bij het instituut geen incident met gevaarlijke ziekteverwekkers heeft plaatsgevonden.
Meerdere ziekenhuizen in quarantaine
Ondertussen zijn er wél opvallend zware maatregelen genomen.
Volgens lokale berichtgeving zijn de klinische ziekenhuizen nummer 1, 3 en 10 in Irkoetsk in quarantaine gegaan. Ook een kinderziekenhuis en volgens verschillende berichten een kraamkliniek vallen onder de beperkingen.
Bezoek van familieleden is bij sommige instellingen niet toegestaan.
In het nabijgelegen Sjelechov waren eerder al afdelingen van een ziekenhuis afgesloten. Daar werden tijdelijk geen nieuwe patiënten opgenomen en konden sommige patiënten het ziekenhuis niet verlaten.
Mondkapjes verplicht in enorme fabriek
Ook buiten de ziekenhuizen zijn maatregelen zichtbaar.
Bij de aluminiumfabriek van Irkoetsk in Sjelechov is een mondkapjesregime ingevoerd.
De directeur van de fabriek presenteerde de maatregel volgens berichtgeving als preventief en wees daarnaast op het seizoen waarin luchtweginfecties vaker voorkomen.
Het zorgt er niettemin voor dat de onrust onder inwoners verder toeneemt.
Hoogste Russische gezondheidsfunctionaris vliegt naar regio
De situatie wordt ook op hoog niveau gevolgd.
Anna Popova, het hoofd van Rospotrebnadzor en daarmee de hoogste sanitaire functionaris van Rusland, reisde naar Irkoetsk. Samen met gouverneur Igor Kobzev nam ze deel aan een buitengewone vergadering van de regionale commissie voor sanitaire en epidemische bestrijding.
De gouverneur sprak daarbij over een verdenking van een ‘bijzonder gevaarlijke infectie’, zonder publiekelijk te zeggen om welke ziekteverwekker het zou gaan.
Alle mensen van wie bekend is dat ze contact hebben gehad met de patiënt, zijn volgens de autoriteiten onder medisch toezicht geplaatst.
Bij deze groep zouden tot dusver geen ziekteverschijnselen zijn geconstateerd en de uitgevoerde tests zouden negatief zijn.
Bijna 200 mensen in quarantaine gemeld
Volgens berichtgeving van Meduza zouden op 2 oktober 197 mensen in quarantaine zijn geplaatst.
Rospotrebnadzor benadrukt tegelijkertijd dat er bij de onderzochte contacten geen tekenen van ziekte zijn aangetroffen.
De gezondheidsdienst stelt bovendien dat de epidemiologische situatie in Irkoetsk en Sjelechov ‘stabiel’ is.
Dat staat in schril contrast met de beelden die uit de regio komen: gesloten ziekenhuisafdelingen, mensen onder medisch toezicht, een mondkapjesplicht en een bezoek van de hoogste sanitaire functionaris van het land.
Is de pest nu daadwerkelijk uitgebroken?
Dat kunnen we op dit moment niet concluderen.
Er zijn meerdere berichten die de dood van de jonge vrouw in verband brengen met de pest, maar de officiële Russische gezondheidsdienst heeft die diagnose niet bevestigd.
De autoriteiten spreken alleen over een ernstige infectieuze situatie en een longontsteking waarvan de oorzaak niet is vastgesteld.
Wel staat vast dat er stevige voorzorgsmaatregelen zijn genomen.
Pest is tegenwoordig behandelbaar
De pest wordt veroorzaakt door de bacterie Yersinia pestis. De ziekte is vooral berucht vanwege historische epidemieën zoals de Zwarte Dood, waarbij in de middeleeuwen miljoenen mensen om het leven kwamen.
Dat betekent niet dat een moderne besmetting automatisch dezelfde gevolgen heeft.
De ziekte kan tegenwoordig met antibiotica worden behandeld. Vooral bij de longvorm is het belangrijk dat behandeling snel begint. Zonder tijdige behandeling kan deze vorm zeer ernstig en dodelijk verlopen.
Rusland houdt situatie nauwlettend in de gaten
Voorlopig blijft daardoor vooral veel onduidelijk.
Een jonge medewerkster van een instituut dat zich juist met gevaarlijke infectieziekten bezighoudt, is plotseling overleden. Meerdere ziekenhuizen zijn in quarantaine gegaan, mensen die mogelijk contact met haar hadden worden gevolgd en werknemers van een grote fabriek moeten mondkapjes dragen.
Tegelijkertijd houden de Russische autoriteiten vol dat er geen bevestigde pestuitbraak is en dat de epidemiologische situatie stabiel is.
Of daadwerkelijk sprake is geweest van een besmetting met de pest, zal uit verder onderzoek moeten blijken.