Moet Forum voor Democratie verboden worden na de schokkende neonazi-beelden? Dít zegt de nieuwe wet

De beelden van Zembla schokken heel Nederland. Leden van Forum voor Democratie werden herkend tussen neonazi’s bij illegale vechttoernooien. Meteen klinkt de vraag: kan een partij als FVD eigenlijk verboden worden? Het antwoord ligt in een nieuwe wet, en die stelt een strenge voorwaarde.

Wat Zembla liet zien

In een documentaire van Zembla en de Vlaamse omroep VRT (Pano) is te zien hoe neonazi’s uit binnen- en buitenland met elkaar vechten in een geïmproviseerde boksring. Bij die bijeenkomsten waren ook mensen aanwezig die lid waren van Forum voor Democratie.

De partij reageerde snel. Eerst werden twee leden geroyeerd, onder wie een fractievoorzitter in de gemeenteraad. Inmiddels heeft FVD zes leden uit de partij gezet die in de uitzending werden herkend. Fractievoorzitter Ralf Dekker noemt de beelden “schokkend”.

Minister: “Krachtig afstand nemen”

Ook in Den Haag zorgt de uitzending voor onrust. Minister van Justitie Van Weel vindt dat FVD iets heeft uit te leggen. “Het is aan die partij om daar krachtig afstand van te nemen,” zegt hij volgens de NOS.

Het Openbaar Ministerie gaat de beelden bekijken. Daarna wordt besloten of er een strafrechtelijk onderzoek komt naar mogelijk strafbare feiten.

Kan een partij verboden worden?

Op dit moment is dat in Nederland heel lastig. Daarom werkt het kabinet aan de Wet op de politieke partijen. Daarin staat voor het eerst duidelijk wanneer een partij verboden kan worden.

De voorwaarde is streng. Volgens het wetsvoorstel kan een partij alleen worden verboden als zij de democratische rechtsstaat ernstig bedreigt. Het is dus niet genoeg dat een partij of een paar leden omstreden ideeën hebben. Er moet echt sprake zijn van een serieuze dreiging.

Kritiek op het plan

De Raad van State, de belangrijkste adviseur van de regering, vindt dat het kabinet nog duidelijker moet omschrijven wanneer er sprake is van zo’n ernstige bedreiging. Volgens de Raad mag een partij niet verboden worden alleen vanwege de opvattingen die ze heeft of uitdraagt.

Het kabinet heeft het voorstel daarna aangepast. Een partij die in strijd met de grondbeginselen handelt, krijgt volgens die aanpassing eerst nog de kans om de situatie te herstellen, voordat een verbod wordt uitgesproken.

“Afschuwelijk, maar niet verbieden”

In een opiniestuk dat Metro deelt, wordt precies die grens benadrukt. De beelden zijn afschuwelijk, staat erin, maar dat is volgens de schrijver nog geen reden om de partij te verbieden. De lat in de nieuwe wet ligt hoog: de democratische rechtsstaat moet echt serieus worden bedreigd.

Op Facebook laaien de reacties hoog op. Honderden mensen discussiëren over de vraag waar de grens ligt. De een vindt dat een partij met zulke leden niet thuishoort in de politiek, de ander waarschuwt dat een verbod juist ondemocratisch is.

Voorlopig is er van een verbod dus geen sprake. De Wet op de politieke partijen is nog niet ingevoerd.

Scroll naar boven