Verhoogd cholesterol: je merkt het amper, maar het doet er wel toe
Een hoog cholesterol geeft zelden duidelijke signalen. Juist daardoor blijft het vaak onopgemerkt, terwijl het ondertussen schade kan veroorzaken aan je hart en bloedvaten. Als je let op kleine veranderingen in je lijf, kun je soms op tijd handelen en problemen voorkomen. Hieronder staan aanwijzingen om serieus te nemen en wat je zelf alvast kunt oppakken.
Hoe je leefstijl je cholesterol beïnvloedt
Veel pakjes, kant-en-klaar en zoetigheid leveren vooral ongezonde vetten en suikers. Daarmee stijgt je LDL en zakt je HDL, waardoor bloedvaten sneller dichtslibben. Met dagelijkse beweging en een gevarieerd, voedzaam eetpatroon duw je die balans juist de goede kant op en verlaag je je risico.
Elf signalen om op te letten
1. Blijvende onfrisse adem
Blijft je adem niet fris, ook als je goed poetst, flost en spoelt? Veranderingen in speeksel en de bacteriebalans kunnen samengaan met ontregelde cholesterolverhoudingen. Gaat het niet over, laat je dan even checken bij de huisarts.
2. Voortdurende dorst
Ben je vaak dorstig en moet je ook meer plassen, terwijl je genoeg drinkt? Dat kan wijzen op ontregeling van je bloedsuiker, wat soms samenhangt met een ongunstig cholesterolprofiel. Houdt het aan, laat je waarden dan controleren.
3. Hoge bloeddruk
Als vetdeeltjes zich in de vaatwand ophopen, wordt de doorgang nauwer. Je hart moet harder werken, waardoor je bloeddruk stijgt. Die combinatie vergroot het risico op hart- en vaatproblemen, dus regelmatig meten loont.
4. Wankel evenwicht
Sta je vaker te wiebelen of voelt je coördinatie minder strak? Een verstoorde vetstofwisseling kan invloed hebben op het zenuwstelsel. Het lijkt onschuldig, maar het is wel een seintje om je gezondheid te laten checken.
5. Gele bobbeltjes op de huid
Kleine geelachtige bultjes – xanthomen – ontstaan door cholesterol dat zich onder de huid ophoopt. Ze doen meestal geen pijn, maar kunnen wel duiden op verhoogde waarden. Laat daarom je bloedvetten meten.
6. Slechte nachtrust
Val je lastig in slaap of word je vaak wakker? Cholesterol speelt mee bij de aanmaak van hormonen die je slaap-waakritme regelen. Raakt die balans verstoord, dan kan dat je nachtrust ondermijnen.
7. Snel buiten adem
Hijg je al na een trap of korte wandeling? Vernauwde vaten laten minder zuurstofrijk bloed door naar je spieren en longen. Kortademigheid is een signaal om serieus te nemen.
8. Te weinig beweging
Veel zitten laat je HDL dalen en je LDL stijgen. Daardoor worden je vaten kwetsbaarder voor plaquevorming. Dagelijks wandelen, fietsen of krachttraining helpt je waarden vaak merkbaar verbeteren.
9. Voortdurend je keel schrapen
Heb je steeds de neiging je keel te schrapen zonder duidelijke oorzaak? Ook in dit gebied kan mindere doorbloeding klachten geven. Het is geen hard bewijs, maar wel een reden om breder te laten kijken.
10. Aanhoudende vermoeidheid
Voel je je steeds moe, zelfs na een goede nacht? Als nauwere vaten minder zuurstof bij organen en spieren brengen, raak je sneller uitgeput. Dat is meer dan “druk” zijn en verdient onderzoek.
11. Geheugen- of woordvindproblemen
Kom je niet op namen of zoek je vaker naar woorden? Aangetaste bloedvaten in de hersenen kunnen geheugen en taal beïnvloeden. Neem zulke veranderingen serieus en laat je waarden checken.
Wat je nu kunt doen
Herken je één of meer van deze signalen? Laat je cholesterol bepalen bij de huisarts; dat is stap één. Ondertussen help je jezelf met: meer groente, peulvruchten, volkorenproducten en (vette) vis; minder ultrabewerkte snacks; dagelijks bewegen; stoppen met roken; en alcohol beperken. Kleine, haalbare aanpassingen leveren vaak snel winst op voor je hart en vaten.