Een donkere lucht, wat gerommel in de verte en ineens begint het te bliksemen. De meeste mensen doen dan maar één ding: ramen dicht en wachten tot de bui voorbij is. Maar ondertussen staan in huis tientallen apparaten gewoon aangesloten.
En juist daar kan het misgaan.
Een blikseminslag hoeft namelijk niet eens rechtstreeks in jouw woning terecht te komen om schade te veroorzaken. Een flinke spanningspiek kan via het elektriciteitsnet of andere kabels je huis binnenkomen en gevoelige elektronica beschadigen. En het vervelende? Een apparaat dat gewoon uitstaat, kan nog steeds aangesloten zijn op het stroomnet.
Dus: komt er zwaar onweer aan? Dan zijn dit de apparaten waar je extra op moet letten.
Je televisie is kwetsbaarder dan je denkt
De televisie is misschien wel het eerste apparaat dat je zou moeten loskoppelen. Moderne televisies zitten vol gevoelige elektronica en kunnen slecht tegen een plotselinge spanningspiek.
Alleen de televisie uitzetten is daarbij niet genoeg. Als je hem echt wilt beschermen, moet je de stekker uit het stopcontact halen.
Heb je daarnaast een coax- of antennekabel aangesloten? Dan kan ook die verbinding een mogelijke route voor overspanning vormen.
Hetzelfde geldt voor apparaten die aan je televisie gekoppeld zijn, zoals een spelcomputer, soundbar, mediabox of streamingapparaat.
Ook je computer kan de klap krijgen
Een desktopcomputer staat misschien uit, maar zolang de stekker in het stopcontact zit, blijft hij verbonden met het elektriciteitsnet.
Bij zwaar onweer is het daarom verstandig om niet alleen je computer uit te schakelen, maar ook de stekker van je computer, monitor, printer en andere aangesloten apparatuur uit het stopcontact te halen.
Heb je belangrijke bestanden op je computer staan? Dan is een goede back-up sowieso verstandig. Een kapotte computer is vervelend, maar verloren foto’s en documenten zijn vaak nog veel erger.
Een laptop is wat makkelijker. Gebruik je die op de accu, dan hoef je hem tijdens het onweer niet aan het stopcontact te laten hangen. Haal de oplader eruit.
Vergeet je modem en router niet
Dit is er eentje die veel mensen vergeten.
Je televisie gaat misschien uit, je computer staat uit en de rest van de apparatuur lijkt veilig. Maar je modem en router staan vaak 24 uur per dag aan.
Ook deze apparaten bevatten elektronica die gevoelig kan zijn voor spanningspieken.
Wil je tijdens zwaar onweer extra voorzichtig zijn? Trek dan de stroomstekker eruit. Bij bepaalde aansluitingen kan het bovendien verstandig zijn om ook andere kabelverbindingen los te koppelen.
Heb je glasvezel? Dan is de glasvezelkabel zelf geen elektrische geleider, maar de apparatuur die erop aangesloten is gebruikt natuurlijk wel gewoon stroom.
En ja: zelfs je oplader kan blijven zitten
Je telefoonoplader ligt waarschijnlijk standaard in het stopcontact.
Ook als je telefoon niet wordt opgeladen.
Tijdens zwaar onweer kun je daarom beter onnodige opladers uit het stopcontact halen. Hetzelfde geldt voor laptopladers, laders voor elektrisch gereedschap en andere adapters.
Het kost je hooguit een paar seconden om ze eruit te trekken.
Kleine apparaten in de keuken worden vaak vergeten
Kijk eens rond in je keuken.
Koffiezetapparaat. Waterkoker. Airfryer. Broodrooster. Magnetron.
Veel van deze apparaten blijven aangesloten terwijl je ze maar een paar minuten per dag gebruikt.
Bij zwaar onweer kun je apparaten die gemakkelijk bereikbaar zijn simpelweg loskoppelen.
Bij ingebouwde apparaten, zoals een oven of vaatwasser, ligt dat natuurlijk anders. Ga tijdens een onweersbui vooral niet achter zware apparaten kruipen om alsnog een stekker te bereiken.
Veiligheid gaat altijd voor.
Moet de koelkast dan ook uit?
Dit is een lastiger geval.
Een koelkast of vriezer kan eveneens beschadigd raken door een forse spanningspiek. Tegelijkertijd wil je natuurlijk niet zomaar je koelkast uitschakelen, zeker niet als het onweer maar kort duurt.
Bovendien zijn de stekkers vaak lastig bereikbaar.
Heb je regelmatig last van spanningsproblemen of woon je in een gebied waar zware onweersbuien voorkomen, dan kan het interessant zijn om naar permanente overspanningsbeveiliging te kijken.
Een stekkerdoos beschermt niet automatisch
Misschien heb je thuis een stekkerdoos waarop al je apparatuur is aangesloten.
Maar een gewone stekkerdoos is geen bliksembeschermer.
Er bestaan wel stekkerdozen met overspanningsbeveiliging. Die kunnen bepaalde spanningspieken opvangen, maar ze vormen geen absolute garantie tegen zware bliksemschade.
Wil je de aangesloten apparatuur daadwerkelijk loskoppelen, trek dan de stekker van de stekkerdoos uit het stopcontact.
Wacht niet tot de bliksem boven je huis hangt
Dit is misschien wel het belangrijkste.
Zie je de bliksem al vlakbij en hoor je vrijwel direct daarna de donder? Dan is het niet het ideale moment om nog door je huis te lopen en allerlei stekkers uit stopcontacten te trekken.
Bereid je voor voordat de onweersbui echt boven je woning hangt.
Begin met de dure en kwetsbare apparatuur:
- televisie
- computer en monitor
- spelcomputer
- modem en router
- soundbar en mediaspeler
- slimme apparaten
- opladers
- gemakkelijk bereikbare keukenapparaten
En ga tijdens de onweersbui niet onnodig met stekkers en kabels lopen rommelen.
Kleine moeite, mogelijk een dure reparatie voorkomen
Een onweersbui heb je natuurlijk niet zelf in de hand. Wat je wél kunt doen, is voorkomen dat al je dure elektronica onnodig aangesloten blijft.
Een televisie uitzetten kost niets. Een stekker eruit trekken kost een paar seconden.
En als daarmee wordt voorkomen dat je na een zware onweersbui ineens ontdekt dat je televisie, computer of router het niet meer doet, kan dat een behoorlijk dure verrassing schelen.
Dus hoor je vanavond de eerste donder? Kijk dan even rond in huis. Misschien zit er tussen die tientallen stekkers wel eentje die je beter alvast uit het stopcontact kunt trekken.