Ondanks groeiend politiek verzet gaat de bouw van minstens zeven nieuwe megadatacentra in Nederland gewoon door. Dat blijkt uit informatie van branchevereniging Dutch Datacenter Association (DDA). Volgens de organisatie zijn de benodigde vergunningen grotendeels al verleend, waardoor nieuwe regels waarschijnlijk te laat komen om de projecten nog tegen te houden.
De plannen zorgen voor flinke discussie. Terwijl duizenden woningen niet kunnen worden gebouwd vanwege een overvol stroomnet, krijgen de nieuwe datacentra wel toegang tot enorme hoeveelheden elektriciteit.
Kamer kritisch op komst nieuwe datacentra
In de Tweede Kamer klinkt steeds meer kritiek op de komst van de zogeheten hyperscales. Dat zijn enorme datacentra van techgiganten zoals Microsoft en Google.
ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis trok onlangs fel van leer. Volgens hem is het moeilijk uit te leggen dat woningbouwprojecten stilvallen terwijl grote Amerikaanse technologiebedrijven wel ruimte krijgen op het Nederlandse elektriciteitsnet.
Stroomverbruik gigantisch
De impact van een hyperscale-datacenter is enorm.
Een enkel groot datacenter verbruikt vaak tussen de 70 en 100 megawatt aan stroom. Dat komt neer op ongeveer 600 tot 900 gigawattuur per jaar.
Ter vergelijking:
- Eén hyperscale-datacenter gebruikt ongeveer evenveel stroom als 200.000 tot 350.000 huishoudens.
- Zeven nieuwe hyperscales zouden samen goed kunnen zijn voor het stroomverbruik van ruim 1,5 tot 2 miljoen huishoudens.
- Dat komt overeen met het elektriciteitsverbruik van meerdere grote Nederlandse steden.
Datacentra zijn momenteel al verantwoordelijk voor ongeveer 5 procent van het totale Nederlandse stroomverbruik. Netbeheerders verwachten dat dit aandeel de komende jaren verder zal stijgen.
Ook waterverbruik loopt fors op
Naast elektriciteit gebruiken moderne datacentra enorme hoeveelheden water om servers te koelen.
Afhankelijk van de techniek kan een groot hyperscale-datacenter jaarlijks tussen de 100 miljoen en 1 miljard liter water verbruiken.
Wanneer alle zeven nieuwe centra volledig operationeel zijn, kan het totale waterverbruik oplopen tot meerdere miljarden liters per jaar.
Dat staat gelijk aan het jaarlijkse drinkwaterverbruik van tienduizenden Nederlandse huishoudens.
Vergunningen al verleend
De discussie speelt al jaren.
Het kabinet besloot in 2022 dat nieuwe hyperscale-datacentra alleen nog op enkele aangewezen locaties gebouwd mochten worden. Daarnaast kwamen er beperkingen voor de grootte van nieuwe centra.
Voor meerdere projecten waren de vergunningen toen echter al verleend. Daardoor vallen onder meer de geplande datacentra in Amsterdam en Lelystad buiten de nieuwe regels.
Nog meer plannen op de plank
Naast de zeven projecten die vrijwel zeker doorgaan, bestaan er ook nog plannen voor meerdere andere hyperscales.
Of die uiteindelijk gebouwd worden, hangt af van toekomstige politieke besluiten.
Voorstanders wijzen op investeringen, werkgelegenheid en de groeiende vraag naar digitale diensten. Tegenstanders vrezen juist dat Nederland steeds meer ruimte, stroom en water beschikbaar stelt aan buitenlandse techbedrijven, terwijl huishoudens en ondernemers te maken krijgen met netcongestie en stijgende kosten.
De discussie over de rol van megadatacentra in Nederland lijkt daarmee voorlopig nog lang niet voorbij.