Een biertje tijdens de wedstrijd of een glas wijn bij het avondeten: voor veel mensen is het een vertrouwd ritueel. De Amerikaanse neuroloog en neuropsychiater Richard Restak plaatst daar een waarschuwing tegenover. Hij adviseert om alcohol uiterlijk rond het zeventigste levensjaar helemaal te laten staan.
Zijn boodschap draait om het beschermen van de hersenen. Alcohol is volgens Restak een neurotoxische stof: een stof die het zenuwstelsel kan beschadigen. Vooral langdurig en veel drinken kan ernstige gevolgen hebben voor het geheugen en andere hersenfuncties.
Waarom Restak kritisch is op dat dagelijkse glas
In zijn adviezen vraagt Restak aandacht voor alcoholgebruik op latere leeftijd. Rond je 65e zou je volgens hem al kritisch moeten kijken naar hoeveel en hoe vaak je drinkt. Uiterlijk op je 70e stoppen is een grens die hij in zijn eerdere advies aan patiënten noemt.
Dat is geen wetenschappelijk vastgesteld omslagpunt waarop alcohol ineens gevaarlijk wordt. Ook vóór die leeftijd kan alcohol schadelijk zijn. En stoppen na een bepaalde verjaardag biedt geen garantie dat iemand nooit dementie krijgt. Bij die ziekte spelen meerdere factoren een rol.
Wat weten we over alcohol en het brein?
Alzheimer Nederland waarschuwt dat veel alcohol drinken de werking van hersencellen verstoort en de kans op dementie kan vergroten. Bij zwaar alcoholgebruik kunnen hersencellen ook afsterven. Dat maakt overmatig drinken meer dan een kwestie van een kater de volgende ochtend.
Onderzoek met gegevens uit de UK Biobank laat bovendien een verband zien tussen alcoholconsumptie en kleinere volumes grijze en witte stof in de hersenen. Zulke bevindingen vragen wel om een zorgvuldige uitleg: een statistisch verband voorspelt niet wat één glas bij één persoon doet.
Ook het idee dat een dagelijks wijntje de hersenen zou beschermen, is geen goede reden om te drinken. Volgens Alzheimer Nederland kunnen eerdere onderzoeksresultaten vertekend zijn doordat onder niet-drinkers ook mensen vallen die juist vanwege gezondheidsproblemen zijn gestopt.
Het Nederlandse advies gaat verder dan een leeftijdsgrens
De Gezondheidsraad concludeerde in juni 2026 dat er geen veilige ondergrens voor alcoholgebruik bestaat. Ook één glas per dag brengt gezondheidsrisico’s met zich mee. Die conclusie gaat over de gezondheid in brede zin, niet alleen over dementie.
De vraag is dus niet uitsluitend of je al 65 of 70 bent. Het gaat ook om de plek die alcohol in je dagelijks leven inneemt. Drink je omdat je het lekker vindt, of voelt het alsof je zonder alcohol niet kunt ontspannen of sociaal contact aankunt?
Wie merkt dat minderen moeilijk is, kan daarover met de huisarts praten. Bij dagelijks veel drinken kan abrupt stoppen gevaarlijke ontwenningsklachten geven; maak dan samen een veilig plan. Wat vind jij van Restaks advies: een goede aanleiding om je drinkgewoonten opnieuw te bekijken?