Schenk- en erfbelasting: dit verandert in 2026
Vanaf 2026 gelden er aangepaste regels voor schenk- en erfbelasting. Dat klinkt misschien ingewikkeld, maar als je weet waar je op moet letten, valt het mee. De overheid wil twee dingen bereiken: belastingontwijking lastiger maken en families meer rust en duidelijkheid bieden. Sommige regels zijn strenger geworden, andere juist soepeler. Hieronder zie je wat er is aangepast en wat dat voor jou kan betekenen.
In het kort: meer gelijkheid en strakkere controle
Het vernieuwde stelsel rust op drie punten. Biologische kinderen krijgen dezelfde fiscale behandeling als erkende kinderen, ook zonder formele erkenning. De Belastingdienst treedt harder op tegen schijnconstructies en haastige verschuivingen van vermogen vlak voor een overlijden. En je krijgt meer tijd om de erfbelasting goed te regelen. Dit zorgt samen voor minder grijze gebieden en een menselijker afhandeling in een emotionele periode.
Gelijke behandeling voor biologische kinderen
Een opvallende wijziging: voor biologische kinderen weegt formele erkenning minder zwaar. Staat via een DNA-test vast dat je het biologische kind bent, dan gelden dezelfde fiscale regels als voor erkende kinderen.
De vrijstelling voor kinderen is in 2026 € 26.230. Dat bedrag geldt nu ook voor biologische kinderen zonder officiële erkenning. Daarmee verdwijnt een oude ongelijkheid. Zeker in samengestelde gezinnen en complexe familiesituaties scheelt dit discussies en onverwachte kosten en geeft het vooral duidelijkheid.
Harder optreden tegen laatste-minuutmanoeuvres
Met ingang van 2026 kijkt de Belastingdienst kritischer naar het schuiven met vermogen rond het levenseinde. Denk aan het snel verdelen van spaargeld tussen partners of grote schenkingen kort voor overlijden. Als zo’n stap vooral bedoeld lijkt om minder belasting te betalen, pakt dat nu eerder ongunstig uit.
Grote schenkingen vlak voor overlijden tellen sneller mee als erfenis. Ook kunstmatige verdelingen tussen partners worden eerder gecorrigeerd. Niet alleen de vorm, maar ook de bedoeling telt mee. Moraal van het verhaal: ga je pas op het laatste moment schuiven, dan is de kans op extra heffing groter. Tijdig en doordacht plannen is dus belangrijker dan ooit.
Meer tijd voor je aangifte erfbelasting
Goed nieuws voor nabestaanden: de termijn voor het doen van aangifte erfbelasting is verlengd van 8 naar 20 maanden. In de praktijk bleek die oude termijn vaak krap, zeker in een rouwperiode met allerlei praktische regelzaken.
Met 20 maanden ontstaat er meer lucht en kun je rustig advies inwinnen. Dat verkleint de kans op fouten en onnodige kosten. De administratie hoeft niet meteen bovenaan je to-dolijst te staan, wat veel mensen als een opluchting ervaren.
Vrijstellingen erfbelasting 2026
Hoeveel erfbelasting je betaalt, hangt af van de vrijstelling die op jou van toepassing is. Alles boven de vrijstelling wordt belast. Voor 2026 zijn dit de bedragen:
Partner: € 828.035.
Kind, pleegkind of stiefkind: € 26.230.
Kind met een beperking: € 78.671.
Kleinkind: € 26.230.
Ouders (samen): € 62.110.
Overige erfgenamen: € 2.769.
Deze bedragen gelden per persoon, tenzij anders aangegeven. Vooral het verschil tussen kinderen en overige erfgenamen is aanzienlijk.
Wat betekent dit in de praktijk voor jou?
Een voorbeeld helpt. Erf je als kind een woning met een waarde van € 400.000? Dan trek je eerst jouw vrijstelling van € 26.230 af. Over de resterende € 373.770 betaal je erfbelasting. Afhankelijk van de tariefschijven kan dat oplopen tot tienduizenden euro’s. Veel mensen schrikken als ze dat pas na een overlijden ontdekken, dus op tijd inzicht krijgen loont.
Let ook op bij schenkingen van woningen. Er zijn plannen om vanaf 2027 bij woningschenkingen de marktwaarde te gebruiken in plaats van de WOZ-waarde. In regio’s waar de marktwaarde flink hoger ligt dan de WOZ-waarde, kan dat tot meer belasting leiden. Neem dit mee in je overweging als je een huis wilt schenken aan je kinderen.
Kortom: slimme trucjes op het laatste moment werken minder goed, maar je krijgt juist meer tijd en duidelijkheid om alles netjes te regelen. Met wat voorbereiding voorkom je vervelende verrassingen en houd je de rust binnen de familie.