Ratten tussen afvalzakken zijn al vervelend genoeg, maar in Amsterdam blijft de overlast niet beperkt tot de straat. Ook horecabedrijven krijgen ermee te maken. Beelden van dieren die door een restaurantkeuken lopen, laten zien hoe ernstig de situatie op sommige plekken kan worden. Tegelijkertijd ontving de gemeente in 2024 ongeveer 6.800 meldingen van rattenoverlast. De vraag is hoe de stad voorkomt dat het probleem telkens terugkeert.
Duizenden meldingen, maar geen bewezen recordplaag
De meldingen uit 2024 onderstrepen dat rattenoverlast een omvangrijk probleem is. Toch rechtvaardigen die cijfers niet zonder meer de conclusie dat Amsterdam een plaag van ongekende omvang beleeft. Volgens de NOS lag het aantal meldingen in recordjaar 2021 hoger, met ruim 7.000.
Bovendien zijn meldingen geen telling van alle ratten in de stad. Ze laten vooral zien hoeveel overlast wordt doorgegeven. Dat onderscheid verandert niets aan de hinder voor bewoners, maar is wel belangrijk om de ontwikkeling zorgvuldig te beschrijven.
Voedsel en schuilplaatsen maken de stad aantrekkelijk
Ratten vinden in de stad verschillende omstandigheden die hun aanwezigheid bevorderen. Etensresten bij afvalbakken bieden voedsel, terwijl gebreken aan gebouwen toegang kunnen geven tot beschutte ruimtes. De gemeente noemt onder meer beschadigde riolen en openingen in kruipruimtes als aandachtspunten.
Ook voedsel dat voor vogels wordt achtergelaten, kan ratten aantrekken. Daardoor gaat de aanpak verder dan het verwijderen van dieren die al zichtbaar zijn. Zolang voedsel en toegang beschikbaar blijven, kunnen dezelfde locaties opnieuw overlast krijgen.
Restaurant moest onmiddellijk sluiten
Hoe ernstig het binnenshuis kan worden, bleek uit berichtgeving van RTL Nieuws van 31 maart 2026. Op geverifieerde beelden waren meerdere ratten te zien in de keuken van een horecazaak aan de Amsterdamse Javastraat. De dieren liepen onder meer bij frituurpannen en een pizzaoven.
De NVWA ging na het bekijken van de video ter plaatse en sloot het restaurant direct. Inspecteurs troffen een grote rattenplaag aan.
RTL meldde daarnaast dat het aantal geregistreerde ernstige overtredingen met ratten landelijk was gestegen van 40 in 2023 naar 163 in 2025. Dat zijn dus geen cijfers die uitsluitend over Amsterdam gaan. Volgens de NVWA kan ook een grotere bereidheid om misstanden te melden bijdragen aan de toename.
Huge rats inside McDonald's kitchen in Amsterdam. Right where they prepare your food. pic.twitter.com/l10wmsd7xn
— RadioGenoa (@RadioGenoa) November 5, 2026
Waarom niet gewoon meer gif gebruiken?
De strengere regels voor bestrijdingsmiddelen zorgen voor discussie. Sinds 2023 gelden uitgebreidere voorwaarden voor bepaalde middelen tegen ratten en muizen. Volgens toelatingsautoriteit Ctgb mogen aangewezen middelen alleen als laatste redmiddel worden ingezet binnen een gecertificeerde aanpak.
Daar zijn redenen voor. Bepaalde middelen kunnen ook vogels, huisdieren en roofdieren vergiftigen. Daarnaast bestaat het risico dat ratten en muizen ongevoelig worden voor de gebruikte stoffen.
De aanpak begint daarom bij het wegnemen van voedsel en schuilplaatsen, het afsluiten van toegangen en het toepassen van niet-chemische bestrijding. Gif blijft onder voorwaarden beschikbaar wanneer andere maatregelen onvoldoende werken.
Extra geld helpt alleen met een structurele aanpak
Amsterdam kondigde in 2025 aan het jaarlijkse budget voor preventie te verdubbelen naar 500.000 euro. Daarbij ligt de nadruk op afvalvoorzieningen, voorlichting en advies over het dichten van openingen in gebouwen.
Voor horecaondernemers adviseert de NVWA onder meer afgesloten voedselopslag, regelmatig geleegde afvalcontainers en het verwijderen van schuilplaatsen. Ook samenwerking met buren en verhuurders is belangrijk: een probleem dat meerdere panden raakt, laat zich moeilijk binnen één keuken oplossen.
Bewoners en bezoekers kunnen vermoedens van ongedierte in restaurants of levensmiddelenwinkels melden bij de NVWA. Voor ondernemers geldt vooral dat wachten tot klanten ratten zien, te laat is. Preventie moet onderdeel zijn van de dagelijkse bedrijfsvoering.