“Waarom draai ik op voor iemands ongezonde keuzes?”
Anne (28) loopt al jaren rond met frustratie over wat zij een scheef systeem noemt. In haar ogen betalen mensen die gezond leven via de premie mee aan de zorgkosten van rokers — en dat zou anders moeten.
“Ik leef bewust: ik sport, rook niet en drink nauwelijks,” zegt ze. “Waarom betaal ik evenveel zorgpremie als iemand die zijn lijf willens en wetens schade toebrengt?”
Voor Anne is het duidelijk: wie extra gezondheidsrisico’s neemt, zou daar financieel verantwoordelijkheid voor moeten dragen.
Eigen verantwoordelijkheid of bemoeizucht?
Haar voorstel zorgt direct voor pittige reacties. Tegenstanders noemen het stigmatiserend en waarschuwen voor een hellend vlak.
Want als rokers meer moeten betalen, wat komt daarna?
Meer premie voor wie te zwaar is?
Duurdere polis voor veelgebruikers van alcohol?
Een opslag voor mensen die niet sporten?
Critici benadrukken dat solidariteit juist de ruggengraat vormt van het Nederlandse zorgstelsel.
“Roken is geen pech, maar een keuze”
Anne houdt voet bij stuk. Voor haar is roken geen toevalstreffer, maar een bewuste handeling met bekende gezondheidsrisico’s.
“We weten al jaren wat de gevolgen zijn. Longproblemen, kanker, hart- en vaatziekten — dat kost de samenleving gigantisch veel geld. Het is toch logisch dat daar consequenties aan vastzitten?”
Ze benadrukt dat het haar niet om het straffen van rokers gaat, maar om eerlijkheid in het systeem.
Solidariteit op de proef
De discussie raakt een gevoelige snaar: hoe ver strekt solidariteit in de zorg? Het Nederlandse stelsel is gebouwd op het idee dat we samen de kosten dragen, los van iemands persoonlijke situatie.
Met oplopende zorgpremies wordt de discussie over leefstijl en verantwoordelijkheid feller. Steeds meer mensen vragen zich af of het nog wel eerlijk voelt.
Online barst het debat los
Op social media gaat het hard. Sommigen staan volledig achter Anne en vinden het logisch dat ongezond gedrag in de portemonnee te merken is.
Anderen reageren woedend en noemen haar voorstel kil en onsympathiek. Zij wijzen erop dat verslaving complex is en dat zorg juist voor iedereen toegankelijk moet blijven.
De kampen staan lijnrecht tegenover elkaar.
Waar trek je de grens?
Moet je de zorgpremie laten afhangen van persoonlijke keuzes, of ondergraaft dat het principe van gelijke toegang tot zorg?
Anne is helder: “Solidariteit betekent niet dat je gezond en ongezond gedrag exact hetzelfde behandelt.”
Critici vrezen juist dat zo’n systeem de kloof in de samenleving vergroot.
Wie heeft er uiteindelijk gelijk: de voorstanders van persoonlijke verantwoordelijkheid of de verdedigers van collectieve solidariteit?