Anne (55) volgt het politieke gesprek in Nederland met steeds meer ongeloof. In haar ogen fungeert democratie te vaak als moreel schildje, terwijl het nog maar zelden de praktische basis vormt. “Voor mij betekent democratie dat je met elkaar blijft praten,” zegt ze. “Zeker wanneer standpunten botsen.”
Uitsluiten als het nieuwe normaal
Anne merkt op dat linkse partijen de afgelopen jaren rechtse partijen stelselmatig buitensluiten. Geen samenwerking, geen coalities, en vaak niet eens een inhoudelijk gesprek. “De deur klapt dicht nog voordat je het ergens over kunt hebben,” zegt ze. “Dat voelt meer als morele censuur dan als democratie.”
Het draait niet om het eens zijn
Anne benadrukt dat haar punt vaak verkeerd wordt geïnterpreteerd. “Mensen denken meteen: ‘Dan zal ze het wel met die partij eens zijn.’ Maar dat is niet waar het om gaat.”
Volgens haar hoef je het niet met een partij eens te zijn om die niet buiten te sluiten. “In een democratie stemmen mensen op van alles en nog wat. Dat laat zien dat die ideeën leven onder kiezers. Die wegduwen of negeren helpt niemand verder.”
Wat zegt dit over onze democratie?
Anne stelt een ongemakkelijke vraag: “Hoe democratisch is het nog als bepaalde stemmen bij voorbaat ongeldig worden verklaard?”
Volgens haar knaagt uitsluiting juist aan het vertrouwen in het systeem. “Mensen voelen zich niet gehoord, haken af of worden juist harder in hun standpunten.”
Een gesprek is geen instemming
Wat Anne mist, is het verschil tussen luisteren en goedkeuren. “Met iemand in gesprek gaan betekent niet dat je toegeeft. Het betekent dat je snapt waar ideeën vandaan komen.”
Ze vindt dat echte democratische weerbaarheid voortkomt uit debat. “Als standpunten écht zwak of gevaarlijk zijn, dan leg je dat bloot met argumenten — niet door mensen buiten te sluiten.”
Elkaars standpunten begrijpen
Volgens Anne draait politiek te vaak om morele scheidslijnen trekken. “Wij goed, zij fout. Maar zo werkt de wereld niet.”
Ze pleit voor meer volwassenheid in het gesprek. “Ga de dialoog aan. Luister. Stel vragen. Wees scherp zonder de ander tot vijand te maken.”
“Democratie vergt lef”
Anne rondt af met een duidelijke boodschap. “Democratie is rommelig, ongemakkelijk en soms confronterend. Precies daarom is het zo waardevol.”
“Partijen buitensluiten voelt misschien veilig,” zegt ze, “maar echte democratie vraagt lef: durf met elkaar te blijven praten — ook als het schuurt.”