Bekend verhaal: telkens weer die check bij de zelfscan
Zelfscannen is superhandig: je pakt wat je nodig hebt, tikt het langs de scanner en je bent zo klaar. Toch voelt het voor veel mensen alsof ze opvallend vaak aan de kant worden gezet voor een controle. Even wachten tot er iemand komt, of in het ergste geval alles opnieuw laten scannen… irritant, en soms best ongemakkelijk. Zeker als je niets verkeerds bedoelt. Waarom tref jij het zo vaak? En kun je de kans op zo’n check kleiner maken?
Waarom winkels controleren bij zelfscan
Zelfscankassa’s besparen tijd en personeel, maar ze brengen ook meer risico mee. Bij zo’n kassa gaat nu eenmaal sneller iets mis dan bij een medewerker: een streepjescode die niet pakt, een product dat onderin je mandje blijft liggen, of iemand die bewust een ‘foutje’ maakt. Voor de winkel is dat allemaal verlies, dus zetten ze systemen in die bepalen wanneer er extra toezicht nodig is.
Belangrijk om te weten: die keuze maakt de medewerker niet zelf. Software kijkt mee met wat je doet en triggert automatisch een controle als iets afwijkt van het verwachte patroon.
Zo bepaalt het systeem of jij wordt gecheckt
Controles zijn zelden helemaal willekeurig. Het systeem legt jouw handelingen naast wat ‘gemiddeld’ is. Raas je door je items heen, dan kan het lijken alsof je minder nauwkeurig bent. Ben je juist traag of twijfel je vaak, dan valt ook dat op. Zelfs de pauzes tussen twee scans tellen mee.
Ook je boodschappen spelen mee. Alcohol, duurdere producten of artikelen die vaak worden vergeten geven je een hoger risicoprofiel. Je kunt ze nog zo netjes scannen, de kans op een controle loopt dan toch op.
Je geschiedenis weegt mee
Wat veel mensen niet beseffen: het systeem onthoudt eerdere controles. Ging er toen iets mis, ook al was het per ongeluk, dan telt dat later mee. De software ziet geen verschil tussen opzet en een vergissing. Eén gemist item kan je dus nog een tijdje achtervolgen.
Hoe je je gedraagt bij de kassa
Niet alleen wat je scant, maar ook hoe je beweegt, maakt uit. Veel om je heen kijken, vaak van hand wisselen, producten eerst neerleggen en later pas scannen – het wijkt af van het gemiddelde patroon. Zelfs zenuwachtig friemelen kan effect hebben.
Ironisch genoeg: omdat je bang bent voor een controle, ga je je anders gedragen, waardoor de kans juist toeneemt. Het systeem leest geen emoties, alleen acties en timing.
Tijdstip en drukte doen ertoe
Het moment waarop je afrekent heeft invloed. Tijdens piekuren is de kans op een check groter, omdat er dan aantoonbaar meer fouten worden gemaakt. Ga je standaard op die drukke tijden, dan word je gemiddeld vaker gecontroleerd.
Heel vroeg of juist laat shoppen kan hetzelfde effect hebben. Met minder personeel in de buurt draait het systeem strakker.
Zo maak je de kans op controle kleiner
Helemaal voorkomen lukt niet, maar je kunt de kans wel drukken. Werk rustig en in een vast ritme: pak één product, scan het, kijk of het op het scherm staat en leg het dan pas weg. Stapel geen items op elkaar voordat ze zijn gescand en maak zo min mogelijk onnodige bewegingen.
Wees extra zorgvuldig met grote, dure of ‘gevoelige’ artikelen. Houd ze net wat langer bij de scanner en wacht het piepje én de bevestiging af. Haast is hier je grootste vijand.
Toch gecontroleerd? Zo pak je het aan
Blijf relaxed. Medewerkers zien je niet als verdachte; ze reageren op een signaal van het systeem. Vriendelijk en duidelijk blijven helpt en versnelt meestal het proces.
Mopperen of boos worden levert niets op. Sterker nog, het maakt de situatie vaak ongemakkelijker en kan je de volgende keer juist extra laten opvallen.
Wanneer een bemande kassa handiger is
Heb je veel losse items, alcohol of allerlei aanbiedingen? Dan is de kans op een extra check hoger. In zulke gevallen is een traditionele kassa soms sneller en relaxter.
Word je bijna altijd eruit gepikt? Wissel dan eens af tussen zelfscan en een bemande kassa. Het systeem herkent patronen, en afwisseling kan dat patroon doorbreken.
Onthoud: het is niet persoonlijk
Het belangrijkste: het systeem kent jouw gezicht, naam of bedoelingen niet. Het kijkt puur naar data en gedrag. Dat voelt soms oneerlijk, maar het werkt voor iedereen hetzelfde. De één wordt nu eenmaal wat vaker geraakt dan de ander.
Door bewust, rustig en consistent te scannen, verklein je de kans op controle. En als je toch aan de beurt bent, zegt dat niets over jou als persoon – het is simpelweg hoe het systeem werkt.