Wat voor bijna iedereen inmiddels vanzelfsprekend is, voelt voor Anne (73) als opnieuw een teken dat ouderen er niet meer toe doen. Ze ging vorig weekend met een kennis uit eten en verwachtte niets bijzonders: een tafeltje, een menukaart, iemand die vraagt wat je wilt drinken. Maar dat leek verleden tijd.
“Er lag helemaal niks op tafel,” zegt Anne. “Geen kaart, geen papier. Alleen zo’n zwart-wit vierkantje. Ik had geen idee wat het was.”
Dat vierkantje bleek een QR-code te zijn. De serveerster wees erop en zei dat je met je telefoon de menukaart kon openen. Daar liep het vast. Anne heeft geen smartphone. En ze wil er ook geen.
“Ik ben 73; ik ga niet met een mini-computer aan tafel zitten om een soepje te bestellen.”
Zonder telefoon val je erbuiten
Anne ziet dat ouderen steeds vaker aan de zijlijn belanden. Niet per se expres, maar de uitkomst is hetzelfde. “Er zijn heel veel mensen van mijn leeftijd zonder smartphone. En wie er wel eentje heeft, weet vaak niet hoe dit soort dingen werkt. Toch lijkt het alsof iedereen dat zomaar moet kunnen.”
Geen telefoon, geen menukaart. Geen menukaart, geen bestelling. En dus geen eten. “Het is eigenlijk heel simpel: als je digitaal niet meekomt, lig je eruit.”
Ze benadrukt dat het geen onwil is. “Ik heb mijn hele leven gewerkt. Ik heb me steeds aangepast. Maar nu lijkt ineens alles via schermen en codes te moeten. Zelfs iets simpels als uit eten gaan.”
Alles moet digitaal en vliegensvlug
Restaurants vinden QR-codes handig: geen losse kaarten, altijd actueel, minder personeel nodig. Maar precies daar zit het probleem, zegt Anne.
“Het menselijke verdwijnt. Niemand vraagt nog hoe het met je gaat. Je zit eerst minutenlang naar een scherm te staren. Dat is toch niet gezellig.”
Ze ziet het overal terug: bij de bank, de dokter, in het openbaar vervoer. “En nu dus ook in het restaurant. Alsof een telefoon belangrijker is dan een mens.”
Je lijkt ineens lastig
Wat Anne het meest trof, was de reactie toen ze zei dat ze geen telefoon had. “Er werd gezegd dat iemand anders aan tafel het misschien wel kon doen. Alsof ik lastig was. Alsof ik degene was die moeilijk deed.”
Ze voelde zich niet welkom, niet gezien. “Ik ben toen gewoon weggegaan. Ik had geen zin om me te verontschuldigen omdat ik geen smartphone heb.”
Terug naar normaal
Anne wil geen revolutie en ook geen verbod op technologie. Ze wil keuze. “Leg een paar menukaarten neer. Of laat de serveerster gewoon de bestelling opnemen. Dat is toch niet ouderwets. Dat is gewoon normaal.”
Ze houdt even haar mond en zegt dan: “Ik wil geen QR-code. Geen scan. Geen gedoe. Ik wil gewoon zeggen wat ik wil eten. En dat iemand dat opschrijft. Met een pen. Op papier.”
Misschien is dat geen nostalgie, maar gewoon menselijkheid.