Wat Johan (38) uit Apeldoorn zegt, zorgt steevast voor pittige discussies zodra hij het met vrienden of collega’s aansnijdt. Volgens hem is de manier waarop de zorg nu is ingericht niet eerlijk.
“Als je er bewust een ongezonde leefstijl op nahoudt, hoor je daar financieel op afgerekend te worden,” zegt hij. “Waarom zou iemand die goed voor zichzelf zorgt net zoveel premie betalen als iemand die zich letterlijk ziek eet?”
Je keuzes, je gevolgen
Johan is logistiek planner en geeft aan dat hij zelf flink investeert in zijn gezondheid. Hij traint meerdere keren per week en let op wat hij eet.
“Ik rook niet, drink amper en sport regelmatig. Toch betaal ik via mijn premie ook mee aan aandoeningen die vaak met leefstijl samenhangen.”
Hij vindt dat het systeem sterker mag sturen op iemands eigen keuzes.
“Wie langdurig ongezond leeft, zou dat terug moeten zien in wat je betaalt.”
Overgewicht in ons land
Overgewicht staat steeds vaker op de agenda in de zorg. Volgens gezondheidsorganisaties is inmiddels een groot deel van de volwassen Nederlanders te zwaar, en een kleiner maar groeiend deel heeft obesitas.
Te veel kilo’s vergroten de kans op onder meer hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en gewrichtsklachten. Dat drijft de zorgkosten op.
Voor Johan is dit precies de reden dat er volgens hem iets moet veranderen.
“Als we de zorg betaalbaar willen houden, moeten we eerlijk naar leefstijl durven kijken.”
Kritiek op dit standpunt
Tegenstanders noemen het idee juist riskant. Gezondheid gaat niet alleen over eigen keuzes. Ook genetische aanleg, inkomen, stress en je leefomgeving spelen mee.
Critici vrezen bovendien dat hogere premies voor mensen met overgewicht kunnen leiden tot stigmatisering of een drempel tot zorg.
Johan snapt een deel van die zorgen, maar blijft bij zijn punt.
“Het draait mij niet om straffen, maar om verantwoordelijkheid.”
Een lastige discussie
Het gesprek over leefstijl en zorgkosten loopt al jaren in Nederland. Sommigen pleiten voor kortingen bij gezond gedrag, terwijl anderen vinden dat solidariteit juist de basis moet blijven.
Volgens Johan is dit debat nog lang niet klaar.
“De zorgkosten blijven oplopen. Op een bepaald moment moeten we knopen doorhakken.”
Of zijn voorstel er ooit komt, weet hij niet. Wel denkt hij dat dit gesprek niet te vermijden is.
“Als de kosten blijven stijgen, komt dit onderwerp vanzelf steeds vaker op tafel.”