Sven is zestien en pakt elke dag zijn fatbike om naar school, sport en vrienden te gaan. Toch heeft hij vaak het gevoel dat hij wordt aangekeken als het probleem. “Als er iets gebeurt op straat, is de fatbike meteen de schuldige,” zegt hij. Volgens Sven is het hele gesprek totaal uit verhouding. “Het lijkt wel of alles wat misgaat in het verkeer ineens op ons wordt afgeschoven.” Terwijl hij zelf gewoon probeert netjes te rijden, krijgt hij voortdurend opmerkingen over het gedrag van anderen.
We kijken weg bij auto’s
Wat Sven het meest frustreert, is dat automobilisten amper onderwerp van gesprek zijn. “Alsof bestuurders in auto’s zich altijd voorbeeldig gedragen,” zegt hij. Hij heeft genoeg voorbeelden uit zijn dagelijkse ritjes: te hard door woonstraten, geen voorrang geven, appen achter het stuur. “Dát is pas link,” zegt hij. “Maar daar hoor je bijna niemand over.” Volgens Sven is het makkelijker om jongeren op fatbikes aan te pakken dan volwassen automobilisten aan te spreken.
Wie pakt de ruimte op de weg
Voor Sven voelt verkeer als een constante strijd om plek. Auto’s hebben automatisch de overhand, vindt hij. “Ze zijn groter, sneller en maken meer herrie.” Toch worden fietsers — en zeker jonge fietsers — sneller op hun gedrag aangesproken. “Als een auto rakelings langs me scheert, hoor je niemand roepen dat dat asociaal is.” Hij vindt het raar dat de verantwoordelijkheid zo vaak bij de kwetsbaarste verkeersdeelnemer wordt gelegd.
De ene fatbike-rijder is de andere niet
Sven snapt dat sommige jongeren zich misdragen op een fatbike. “Die bestaan, dat ga ik niet ontkennen.” Maar hij vindt het niet fair dat iedereen over één kam wordt geschoren. “Rijdt één automobilist door rood, dan roepen we ook niet dat auto’s verboden moeten worden.” Bij fatbikes lijkt dat wel te gebeuren. “Dan is het meteen een hype, een probleem, een gevaar.”
Media en paniekverhalen
Volgens Sven duwen media het beeld een bepaalde kant op. Incidenten met fatbikes krijgen veel aandacht, vaak zonder context. “Alsof ieder ongeluk het bewijs is dat fatbikes fout zijn.” Hij noemt dat moraalpaniek. “Het is makkelijker om een nieuw en opvallend voertuig de schuld te geven dan het grotere plaatje te bekijken.” En dat grotere plaatje is volgens hem een verkeer waarin haast, ego en ongeduld de norm zijn geworden.
Jong? Dan ben je meteen verdacht
Sven merkt dat zijn leeftijd alles uitvergroot. “Zit ik op een fatbike, dan sta ik al 1–0 achter.” Jongeren worden volgens hem sneller weggezet als roekeloos. “Volwassenen denken dat ze het beter weten, ook als ze zelf de regels negeren.” Dat schuurt. “Je voelt je niet serieus genomen.” Hij ziet liever een normaal gesprek dan geroep vanaf de stoep of boze posts online.
Dezelfde regels voor iedereen
Sven vraagt geen vrijkaartje voor fatbikes, maar wel gelijke behandeling. “Regels horen voor iedereen te gelden.” Of je nu zestien bent op een fatbike of vijfenveertig in een auto. Handhaven, uitleg geven en verantwoordelijkheid nemen moeten volgens hem niet selectief zijn. “Kijk naar gedrag, niet alleen naar het voertuig.”
Aan het einde stelt Sven de vraag die volgens hem te weinig klinkt: zijn fatbikes echt het grootste verkeersprobleem, of willen we liever niet benoemen hoe asociaal veel automobilisten zich soms gedragen omdat dat ongemakkelijk is?