Een kledingstuk voor een paar euro is zo besteld. Maar wat gebeurt er voordat het in je winkelmandje belandt? Videomaker Jenny Uncovers China onderzocht de productie achter Shein. In haar video beschrijft ze een wereld van razendsnelle leveringen, lange werkdagen en arbeiders die weinig andere mogelijkheden hebben.
Voor haar video I worked UNDERCOVER in Shein’s factory village bezocht Jenny het gebied dat bekendstaat als ‘Shein Village’. Volgens de beschrijving van haar reportage draait de kledingproductie daar op de inzet van zo’n 300.000 arbeidsmigranten.
Zij werken aan de stroom nieuwe kleding waarmee het bedrijf klanten blijft trekken. Achter dat enorme aanbod schuilt volgens de videomaker een productiesysteem waarin snelheid, lage kosten en wisselende hoeveelheden werk de dagelijkse praktijk bepalen.
Van nieuw ontwerp naar productie in slechts 72 uur
De snelheid waarmee kleding wordt gemaakt, is een belangrijk onderwerp in de reportage. Volgens Jenny kan een ontwerp al binnen 72 uur van concept naar productie gaan.
In de videobeschrijving noemt ze bovendien aantallen van 2.000 tot meer dan 10.000 nieuwe modellen per dag. Die voortdurende vernieuwing vraagt om fabrieken die snel kunnen reageren en werknemers die zich aanpassen aan de beschikbare opdrachten.
Voor de mensen achter de naaimachines betekent dat volgens haar een combinatie van hoge werkdruk en onvoorspelbare werklasten.

De werkdag stopt niet voor iedereen om middernacht
Niet iedere werknemer doet hetzelfde werk. De productie bestaat uit verschillende stappen, waarbij de werktijden elkaar deels opvolgen.
Volgens de reportage gaat het naaiwerk doorgaans door tot ongeveer middernacht. Daarna moeten kledingstukken nog worden afgewerkt: losse draadjes verwijderen, kleding stomen en alles gereedmaken voor de volgende stap.
Voor medewerkers die deze afwerking verzorgen, kan het werk volgens Jenny doorgaan tot één of twee uur ’s nachts. Als het naaiwerk klaar is, zit de dag er voor anderen dus nog niet op.
Betaling per kledingstuk houdt de druk hoog
Jenny beschrijft ook waarom het voor fabrieken lastig is om het anders aan te pakken. De concurrentie is groot en de winstmarges zijn klein. Volgens haar maakt dat betaling per geproduceerd kledingstuk bijna onvermijdelijk.
Bij zo’n systeem hangt de beloning samen met de hoeveelheid werk die iemand aflevert. De druk om veel te produceren raakt daarmee zowel de fabriek als de werknemer.
Daar komt bij dat de hoeveelheid werk kan schommelen. De flexibiliteit die nodig is om snel op nieuwe bestellingen te reageren, betekent voor arbeiders volgens de videomaker ook onzekerheid.
Stoppen is voor veel werknemers geen eenvoudige oplossing
De reportage beschrijft niet alleen de zware omstandigheden, maar ook het dilemma van de mensen die er werken. Volgens Jenny zijn hun alternatieven beperkt.
Sluiting van fabrieken zou daardoor niet automatisch een verbetering betekenen. Werknemers zouden hun inkomen kunnen verliezen en met nog minder kansen achterblijven.
Dat maakt de situatie ingewikkelder dan de vraag waarom iemand dit werk blijft doen. Voor veel arbeiders gaat het volgens de videomaker ook om de vraag welk ander werk beschikbaar is.
Het verhaal gaat verder dan Shein
Jenny plaatst haar bevindingen in een bredere context. De arbeidsproblemen die ze beschrijft, zijn volgens haar niet uitsluitend aan Shein verbonden. Ze passen bij een kledingindustrie waarin lage prijzen, snelle productie en een voortdurend wisselend aanbod centraal staan.
Lange werkdagen en beperkte sociale bescherming vormen volgens haar de keerzijde van dat systeem. De reportage richt daarmee de aandacht op de mensen achter de kleding: werknemers voor wie de snelheid van fast fashion het dagelijks leven bepaalt.
Dit artikel is gebaseerd op de aangeleverde beschrijving van de video van Jenny Uncovers China. De genoemde aantallen en werkomstandigheden zijn daarin door de maker beschreven en zijn voor dit artikel niet onafhankelijk gecontroleerd.
