Even snel iets kopen en afrekenen met een briefje van twintig euro? Dat is tegenwoordig lang niet overal meer mogelijk. Steeds meer winkels en bedrijven kiezen ervoor om uitsluitend betalingen met een pinpas of telefoon te accepteren. Vooral bij zelfscankassa’s, tankstations, bioscopen en in het openbaar vervoer is contant geld steeds minder vanzelfsprekend.
Toch is er iets opvallends aan de hand. Volgens De Nederlandsche Bank (DNB) blijft het aantal winkels waar je contant kunt betalen relatief stabiel. Slechts ongeveer 4 tot 5 procent van de winkels accepteert uitsluitend pinbetalingen.
Maar wie regelmatig met contant geld betaalt, merkt dat de mogelijkheden op bepaalde plekken behoorlijk beperkt zijn geworden.
Bij deze bekende bedrijven kun je niet meer contant betalen
Een van de bekendste voorbeelden is KPN. In de winkels van het telecombedrijf kun je al sinds 2017 niet meer met contant geld afrekenen.
KPN besloot destijds over te stappen op een volledig pin-only-beleid. Een belangrijke reden daarvoor is de veiligheid van medewerkers. Wanneer er geen contant geld aanwezig is, wordt het risico op overvallen en diefstal kleiner.
Ook op andere plekken is contant betalen verdwenen of sterk beperkt.
Denk bijvoorbeeld aan onbemande tankstations van ketens zoals Tango en TinQ. Hier betaal je rechtstreeks bij de pomp met je betaalpas.
Omdat er geen personeel aanwezig is om contante betalingen te verwerken, is betalen met briefgeld of munten doorgaans niet mogelijk.
Ook bij Albert Heijn kun je niet overal met cash terecht
Supermarkten accepteren over het algemeen nog gewoon contant geld. Toch zijn er uitzonderingen.
Bij sommige Albert Heijn To Go-locaties waar uitsluitend zelfscankassa’s aanwezig zijn, kun je alleen elektronisch betalen.
Ook in reguliere supermarkten worden steeds vaker aparte zelfscanzones ingericht waar alleen pinbetalingen mogelijk zijn.
Dat betekent niet dat de hele supermarkt contant geld weigert. Bij een gewone bemande kassa kun je in veel gevallen nog wel met briefgeld en munten betalen.
Maar wanneer een winkel steeds meer zelfscankassa’s plaatst en minder bemande kassa’s beschikbaar heeft, kan contant afrekenen in de praktijk lastiger worden.
Bioscopen en apotheken kiezen vaker voor pinnen
Ook in de vrijetijdssector is pinnen steeds meer de norm geworden.
Bij bioscoopketens zoals Pathé wordt sterk ingezet op elektronische betalingen. Afhankelijk van de locatie en de aanwezige betaalmogelijkheden kan contant afrekenen beperkt zijn.
Voor bezoekers die gewend zijn hun bioscoopkaartje of snacks met contant geld te betalen, kan dat een verrassing zijn.
Daarnaast kiezen veel apotheken ervoor om pinbetalingen te stimuleren of uitsluitend elektronisch af te rekenen.
Ook hier spelen veiligheid, snelheid en het beperken van contant geld in de kassa een rol.
Het beleid kan per apotheek verschillen. Daarom is het verstandig vooraf te controleren welke betaalmogelijkheden beschikbaar zijn.
In de bus en tram is contant geld al jaren verdwenen
Wie met het openbaar vervoer reist, heeft waarschijnlijk al gemerkt dat contant betalen nauwelijks nog mogelijk is.
In veel bussen en trams kun je al jaren geen kaartje meer kopen met munten of briefgeld.
Vervoerders hebben contante betalingen aan boord onder meer afgeschaft vanwege de veiligheid van chauffeurs en de snelheid waarmee reizigers kunnen instappen.
Tegenwoordig kunnen reizigers meestal in- en uitchecken met een OV-chipkaart, betaalpas of telefoon.
Ook bij treinreizen is elektronisch betalen de standaard geworden.
Voor mensen die geen betaalpas hebben of liever met contant geld betalen, kan dit extra voorbereiding vragen. Op sommige stations bestaan nog mogelijkheden om met contant geld een vervoerbewijs te kopen, maar die zijn niet overal beschikbaar.
Parkeergarages accepteren steeds minder contant geld
Ook parkeren wordt steeds digitaler.
Bij parkeergarages van bijvoorbeeld Q-Park wordt op veel locaties gebruikgemaakt van betaalautomaten waar je met een pinpas of telefoon betaalt.
Daarnaast bieden parkeerbedrijven steeds vaker de mogelijkheid om automatisch af te rekenen via kentekenherkenning of een parkeerapp.
Voor automobilisten is dat gemakkelijk, omdat ze niet meer naar een betaalautomaat hoeven te lopen.
Maar wie uitsluitend contant geld bij zich heeft, kan bij sommige parkeergarages voor een probleem komen te staan.
De beschikbare betaalmogelijkheden verschillen per locatie.
Waarom willen bedrijven van contant geld af?
Er zijn verschillende redenen waarom bedrijven overstappen op pin-only.
Een belangrijke reden is veiligheid. Wanneer er geen geld in de kassa ligt, valt er voor criminelen minder te halen.
Daarnaast kost het verwerken van contant geld tijd en geld.
Medewerkers moeten wisselgeld beschikbaar hebben, kassa’s tellen en contante inkomsten veilig afstorten.
Bij elektronische betalingen verloopt een groot deel van dat proces automatisch.
Ook bij zelfscankassa’s is elektronisch betalen praktisch. Winkels hoeven dan geen aparte systemen te installeren voor het accepteren en teruggeven van munten en bankbiljetten.
Voor bedrijven kan pin-only daardoor eenvoudiger zijn.
Maar niet iedereen is blij met deze ontwikkeling.
Waarom is contant geld nog altijd belangrijk?
Hoewel steeds meer Nederlanders met hun betaalpas of telefoon betalen, blijft contant geld voor een deel van de bevolking belangrijk.
Dat geldt bijvoorbeeld voor ouderen die minder vertrouwd zijn met digitale betaalmiddelen.
Ook mensen die moeite hebben met digitaal bankieren, geen geschikte betaalpas hebben of bewust hun uitgaven willen bijhouden, kunnen afhankelijk zijn van contant geld.
Daarnaast biedt cash een belangrijk voordeel: je kunt ermee betalen zonder dat daarvoor direct een elektronische betaaltransactie nodig is.
Bij technische storingen in het betalingsverkeer kan contant geld bovendien een praktisch alternatief zijn.
Daarom benadrukt De Nederlandsche Bank het belang van een goed functionerend contantgeldsysteem.
Slechts 4 tot 5 procent van de winkels is echt pin-only
Ondanks alle voorbeelden van bedrijven waar contant betalen niet mogelijk is, laten de cijfers van DNB een genuanceerder beeld zien.
Volgens de centrale bank accepteert het overgrote deel van de Nederlandse winkels nog altijd contant geld.
Ongeveer 4 tot 5 procent van de winkels is daadwerkelijk volledig pin-only.
Dat betekent dat je bij circa 95 tot 96 procent van de winkels nog contant kunt afrekenen.
De acceptatie van contant geld blijft volgens DNB daarmee relatief stabiel.
Toch vertellen deze cijfers niet het hele verhaal.
Een winkel kan namelijk officieel contant geld accepteren, terwijl een groot deel van de kassa’s uitsluitend geschikt is voor pinbetalingen.
Ook zijn er sectoren buiten de traditionele detailhandel waar contant betalen veel minder gebruikelijk is.
Daardoor kan het voor consumenten voelen alsof contant geld sneller verdwijnt dan de landelijke winkelcijfers laten zien.
Mag een winkel contant geld weigeren?
In Nederland bestaat op dit moment geen algemeen verbod op contant geld in winkels.
Maar dat betekent niet dat iedere winkel verplicht is om alle contante betalingen te accepteren.
Bedrijven kunnen onder de huidige regels in veel situaties zelf bepalen welke betaalmiddelen zij aannemen, zolang zij klanten daar duidelijk over informeren.
Wel wordt er politiek gesproken over nieuwe regels om contant betalen beter te beschermen.
Daarbij speelt de vraag hoe consumenten toegang kunnen blijven houden tot essentiële producten en diensten wanneer zij niet elektronisch kunnen of willen betalen.
Het onderwerp raakt daarmee aan een bredere discussie over toegankelijkheid en de toekomst van het betalingsverkeer.
Verdwijnt contant geld uiteindelijk helemaal?
Voorlopig lijkt contant geld niet uit Nederland te verdwijnen.
De meeste winkels accepteren nog altijd munten en bankbiljetten.
Tegelijkertijd is duidelijk dat elektronisch betalen op steeds meer plekken de standaard wordt.
Bij onbemande locaties, zelfscankassa’s, parkeergarages en in het openbaar vervoer is deze ontwikkeling al goed zichtbaar.
De grote vraag is hoe Nederland ervoor kan zorgen dat betalen voor iedereen toegankelijk blijft.
Want hoewel pinnen voor veel mensen snel en gemakkelijk is, zijn er ook Nederlanders die liever contant betalen of daarvan afhankelijk zijn.
De cijfers van DNB laten zien dat contant geld in winkels nog lang niet verdwenen is. Maar wie uitsluitend met briefgeld en munten op pad gaat, kan op steeds meer plekken voor verrassingen komen te staan.
Hoe betaal jij meestal in de winkel? Nog regelmatig contant, of eigenlijk bijna alleen nog met je pinpas of telefoon?