We ademen de hele dag door, maar bij veel mensen gaat dat minder handig dan je denkt. Ademcoaches en fysiotherapeuten schatten dat ongeveer 70 tot 80 procent van de Nederlanders niet optimaal ademt. Dat betekent niet dat je geen zuurstof binnenkrijgt, maar wel dat je ademhaling je lijf onnodig in de stress zet.
Veel kwaaltjes die we tegenwoordig als “normaal” zien, hangen hier vaker mee samen dan je zou verwachten.
Wat bedoelen we met ‘ongezonde ademhaling’?
Meestal gaat het om een combinatie van:
Door je mond ademen in plaats van via je neus
Een hoge borstademhaling in plaats van een kalme adem laag in je buik
Te snel en oppervlakkig ademen
Structureel overademen, zelfs als je zit of ligt
Daardoor staat je lichaam voortdurend een beetje in de alarmstand, ook zonder echte dreiging.
Veelvoorkomende klachten hierbij
Als je adem niet meewerkt, herken je vaak dingen als:
Moeheid of je “op” voelen
Stress, spanning of innerlijke onrust zonder duidelijke aanleiding
Moeite met focussen
Hoofdpijn of licht in je hoofd
Benauwdheid terwijl artsen niets kunnen vinden
Onrustig slapen of slecht doorslapen
Omdat dit nogal vage klachten zijn, wordt de ademhaling zelden als boosdoener herkend.
Waarom een onhandige ademhaling normaal lijkt
Het gekke is: zo ademen voelt voor veel mensen heel gewoon. Vaak doe je het al jaren zo. Door de mond ademen, veel zuchten en snel ademen vinden we sociaal prima, terwijl je lichaam het ziet als een signaal van gevaar.
Je adem beïnvloedt je zenuwstelsel. Snel en hoog ademen triggert je stresssysteem. Rustig via je neus ademen zet juist ontspanning en herstel aan.
De Buteyko-methode: minder lucht, meer rust
De Buteyko-methode gaat ervan uit dat de meesten van ons juist te veel ademen. Het doel is niet dieper ademen, maar juist stiller, rustiger en langzamer ademen.
Belangrijke principes:
Altijd via je neus ademen
Je ademhaling vertragen
Per ademteug wat minder lucht nemen
Je lichaam laten wennen aan iets meer koolstofdioxide; dat werkt ontspannend
Voorstanders merken vaak meer rust, scherpere focus, extra energie en betere slaap op.
Makkelijke oefening om te starten
Een simpele manier om je adem te verzachten:
Zit rechtop en laat je schouders zakken. Adem rustig in door je neus en adem ook rustig uit door je neus. Wacht na de uitademing een paar tellen voordat je weer inademt. Houd het comfortabel; niet forceren en niet naar lucht happen. Doe dit ongeveer vijf minuten.
Het doel is niet diep ademen, maar zacht en rustig ademen.
Waarom we dit bijna nooit meenemen
Ademen lijkt zo vanzelfsprekend dat we denken dat het wel goed zal gaan. Op school leren we van alles, maar niet hoe je met je adem je zenuwstelsel kunt kalmeren.
Daardoor lopen veel mensen jarenlang rond met stress en vermoeidheid, zonder te beseffen dat hun adem daarin een rol speelt.
Geen hype, eerder een blinde vlek
Het klinkt misschien overdreven dat zoveel mensen niet optimaal ademen, tot je erop gaat letten. In de trein, op kantoor of in de sportschool: open monden, snelle adem, hoge borstbewegingen.
De vraag is niet of je ademt, maar of je ademhaling voor je werkt of je juist in de weg zit. Daardoor is ademen waarschijnlijk belangrijker dan we ooit hebben geleerd.